Kontakt

  1. pl
  2. de
  3. en
Pierwsza pochylnia

Prace przy budowie kanału szybko postępowały w trzech kierunkach:

- na południe, w śladzie rzeki Liwy do jeziora Drwęckiego

- na zachód, prowadzone równolegle od Miłomłyna i Jezioraka w kierunku jeziora Karnickiego

- na północ, prowadzone równolegle od Miłomłyna w kierunku jeziora Piniewo; od jeziora Druzno budowano pierwszych 5 śluz

 

W dniu 9 maja 1845 r. ukazało się rozporządzenie, w którym król Fryderyk Wilhelm IV zastrzegł sobie decyzję co do wyboru sposobu pokonania

znacznego spadku terenu tj. budować zwykłe śluzy albo pochylnie. Pochylnie? W 1845 r.?

Tak, już w kwietniu 1845 Steenke prezentował w Miłomłynie makietę pochylni.

W „Ephemeriden” (Nr 2 z maja 1846), czyli wydawanym w Wiedniu dodatku do „Allgemeine Bauzeitung” ukazał się obszerny materiał dotyczący

Kanału Elbląsko-Iławsko-Ostródzkiego, w którym znajdziemy m.in. opis pochylni:

 

(...) Statki spływające z jezior oberlandzkich, po opuszczeniu jeziora Piniewo docierają najpierw do małego basenu a następnie do pochylni

Buczyniec z budowlą (na pierwszym planie) bardzo podobną do zwykłych, masywnych (kamiennych) śluz, z tą różnicą, że obok siebie zbudowane

są dwie komory śluzowe, na wzór angielskich śluz podwójnych. Obie komory oddzielone są ścianą zwieńczoną długą na około 34 stóp (10,6 m)

drewnianą skrzynią, która zapewnia doprowadzenie wody do napędzania dwóch kół wodnych. Na dnie każdej komory znajdują się tory o rozstawie

9 stóp (2,82 m). Poprowadzone są one przez dolne wrota komory w dół pochylni i kończą się na dnie dolnego odcinka kanału, w jego głębszej części.

Tak więc kanał na górze kończy się na śluzie, w dół biegną szyny po suchym terenie a kanał zaczyna się ponownie u podnóża pochylni.

(...) Po każdym równoległym torze porusza się na ośmiu żelaznych kołach odpowiednio mocna platforma do przewozu statków. Dwie pary dolnych kół są większe, niż dwie pary górnych. Zapewnia to poziome położenie statków na platformach (w trakcie przewozu w dół lub w górę pochylni).

(...) Kiedy jedna platforma jest na górze w śluzie, druga znajduje się na wodzie w dolnym odcinku kanału. Obie platformy połączone są stalową liną,

poprowadzoną przez maszynownię z trzema kołami linowymi (dwa zwrotne i jedno napędowe). Koła wodne pracują poprzecznie do pochylni.

Ich osie i oś koła napędowego leżą w jednej linii, w kierunku przebiegu torów. Przy pomocy sprzęgła można każde koło wodne indywidualnie,

w zależności od potrzeb, podłączyć lub odłączyć od koła napędowego. Jeżeli np. ciężar statku opuszczanego w dół pochylni jest wystarczający,

aby wciągnąć drugi statek na górę, żadne z kół wodnych nie jest podłączane i wszystkie trzy koła pracują jako zwrotne (...)

Steenke tworząc swój pierwotny projekt pochylni wzorował się na angielskich rozwiązaniach technicznych, czyli pochylniach z mokrym grzbietem,

które zastosowano w praktyce pod koniec XVIII wieku, jak choćby na kanale prowadzącym z Oakengates do huty Ketley w hrabstwie Shropshire,

zbudowanym przez Wiliama Reynoldsa w 1788 roku, nieco modyfikując to rozwiązanie.

 

Podkreślić trzeba, że budowniczy kanału nie zapominał o propagowaniu swej misji. I tak w podwójnym numerze (27 i 28)

„Notiz-Blatt des Architekten-Vereins zu Berlin” z 1846 roku ukazała się informacja, że w lutym tego roku Steenke nadesłał władzom

berlińskiego stowarzyszenia architektów opracowanie pt.: „O nowym założeniu kanałowym jezior oberlandzkich w Prusach Wschodnich”.

 

30 czerwca 2018

Powrót